Memora

Memora geeft mensen met dementie rust, houvast en een beetje geluk terug, met een oplossing waarmee ze autonoom hun eigen herinneringen weer kunnen herleven.

Boris van Eldik
HAN University of Applied Sciences
Industrieel Product Ontwerpen

Over het initiatief / About the initiative

In welke fase zit jouw initiatief? / In what stage is your initiative?

Uitgewerkt conceptfase

Heb je jouw initiatief al gevalideerd? / Did you validate your initiative?

Bij het ontwerpen voor deze doelgroep zijn de juiste stappen doorlopen; methodisch en met zorg, want juist bij mensen met dementie bepaalt de aanpak of een product écht aansluit of niet. Het fundament is een berg aan wetenschappelijk onderzoek: naar wat herinneringen doet bij dementie, waarom gepersonaliseerde muziek en foto's werken, en hoe je ontwerpt zonder over te nemen wat iemand nog zelf kan. Op dat fundament heb ik het veld actief betrokken. Via co-creatie, de doelgroep zelf, en via interviews met stakeholders en experts uit de dementiezorg. Die validatie vond plaats bij een zorghuis, en de resultaten waren positief. Het ontwerp landt, de interactie werkt, en de meerwaarde wordt herkend door de mensen die er dagelijks mee te maken hebben. Stakeholders, experts en de doelgroep zelf: iedereen is enthousiast.

Meer informatie over jouw initiatief / More info about your initiative

Mijn oma Willy had dementie. Ik heb van dichtbij gezien wat de ziekte doet, want tussen al het vergeten door raakt een persoon ook langzaam zichzelf kwijt. In het zorghuis waar ze woonde was dat niet alleen bij haar te zien, maar bij alle bewoners; er hing een continue sluier van onrust over die mensen. Wat me het meest bijbleef, was hoe weinig regie ze nog hadden. De dementie overkwam ze, en ze zaten erbij en keken ernaar.

Memora is mijn antwoord daarop. Een schermloze speler die persoonlijke muziek, stemopnames en geluiden afspeelt via een fysieke fotokaart. Geen menu’s, geen instellingen; één voorspelbare handeling, één direct gevolg.

De kracht zit in de combinatie. De foto opent de deur naar de herinnering, de muziek brengt de emotie. En doordat de gebruiker zélf de kaart kiest, ligt de regie bij de persoon met dementie, niet bij het apparaat of de zorg. Die ene actieve keuze is precies de juiste cognitieve belasting: genoeg om betekenisvol te zijn, nooit genoeg om te overweldigen.

Daaronder ligt een brede wetenschappelijke basis. Gepersonaliseerde muziek vermindert aantoonbaar agitatie, angst en somberheid bij dementie; maar alleen als ze persoonlijk is. Foto’s uit iemands jonge jaren roepen herinneringen op die anders onbereikbaar bleven; bij dementie wordt een herinnering vaak niet gewist, alleen de toegang ertoe. Memora levert de sleutel.

Memora is ontworpen voor de plek waar de nood het hoogst is: verzorgings- en verpleeghuizen, waar de werkdruk het persoonlijke contact verdringt en BPSD nu nog te vaak met medicatie wordt gesust in plaats van met betekenis beantwoord.

Wat is er anders/nieuw aan jouw idee/oplossing t.o.v. bestaande oplossingen? / What is different/new about your idea/solution compared to existing solutions??

Het vertrekpunt was geen product. Het was een gevoel. Na alles wat ik bij mijn oma had gezien, wist ik maar één ding zeker: ik wilde iets maken dat een beetje geluk terug zou geven aan deze mensen. Geen idee wat het moest worden, geen apparaat in mijn hoofd. Alleen die overtuiging.

En precies dat is het verschil. De meeste oplossingen vertrekken vanuit de techniek: een robot, een tablet, een app die iets kan. Daarna wordt gezocht naar een probleem dat erbij past. Memora ging de andere kant op. Alle ingrediënten die de wetenschap noemt, gepersonaliseerde muziek, beeld uit iemands jonge jaren, één vertrouwde handeling, autonomie die niet wordt overgenomen, heb ik in een heksenketel gegooid. En de doelgroep zelf liet ik meeroeren. Wat eruit kwam, is Memora.

Daardoor is het geen apparaat dat indruk wil maken, maar een aanwezigheid die past in iemands leven. Geen scherm, geen menu’s, niets om te begrijpen. Waar bestaande technologie te vaak overneemt wat iemand nog zelf kan, geeft Memora het juist terug: de gebruiker kiest zelf de foto en bepaalt zelf wat er klinkt. Die regie, klein maar wezenlijk, is precies wat de doelgroep zo vaak wordt afgenomen.

Het nieuwe zit niet in één technische uitvinding. Het zit in de combinatie, en in de richting waaruit ze is ontstaan: niet van techniek naar mens, maar van mens naar techniek.

Wat zijn jouw volgende stappen om het verder te ontwikkelen? / What are your next steps to develop the initiative?

Zo snel mogelijk de markt op. De eerstvolgende stap is de CE-certificering, zodat Memora een volwaardig, verkoopbaar product wordt. Want pas vanuit een werkend product in de praktijk kan de echte meerwaarde worden gemeten: de therapeutische werking. Het meetbare effect op agitatie, angst, agressie, depressie en welzijn, en daarmee op medicatiegebruik en de druk op de zorg.

Maar de markt is geen eindpunt. Daarachter ligt de stap die er écht toe doet: onderzoek richting een MDR-certificering, zodat Memora als medisch hulpmiddel erkend kan worden en uiteindelijk vergoed via de zorgverzekeraar. Dát is wat het verschil maakt tussen een mooi product en een oplossing die daadwerkelijk terechtkomt bij wie het nodig heeft.

Want dat is het uiteindelijke doel, en het is hetzelfde doel waarmee ik ooit begon: een beetje rust en geluk terugbrengen in het leven van de ruim 310.000 Nederlanders met dementie. Een groep die de komende decennia alleen maar groter wordt.

Wat heb je nodig om (nog meer) impact te maken met dit initiatief? / What do you need to make (more) impact with this initiative?

Bereik, en de juiste mensen om me heen. Het product staat, de validatie is positief, het plan is helder. Wat Memora nu nodig heeft, is zichtbaarheid en verbinding met de mensen en organisaties die de volgende stap mogelijk maken.

Concreet betekent dat drie dingen. Ten eerste nieuwe connecties met zorgorganisaties en zorgprofessionals die willen meewerken aan onderzoek en validatie; want de stap naar MDR en vergoeding staat of valt met bewijs uit de praktijk. Ten tweede een technische partner voor de hardware, specifiek rondom de PCB-ontwikkeling en de CE/RED-certificering, zodat het product die eerste horde gecertificeerd neemt. En ten derde een podium om het verhaal te vertellen, want dit is een product dat je moet zien en voelen om te begrijpen.

Een platform als De Innovatiefste Student is precies dat: geen doel op zich, maar een versneller om Memora bij de mensen te brengen voor wie het bedoeld is.